Door Richard Schijf

Het lijken dieren met een hoge aaibaarheidsfactor!

Je zou ze zo willen knuffelen …

Echter, dat moet je zeker niet doen! Het is de schijn die bedriegt. Als je nijlpaarden gaat verstoren in hun territorium, gaan ze met jou ‘knuffelen’. Echter op een manier die je als niet-plezierig gaat ervaren; als je het überhaupt nog kunt navertellen. In het water knipt een nijlpaard met een kracht van 826 kilogram een mens als een luciferhoutje in tweeën. Het nijlpaard kan deze gigantische bijtkracht ontwikkelen doordat hij zijn bek kan opensperren onder een hoek van 150 graden. Dit gebeurt in een flits: sneller dan dat een kameleon van kleur kan verschieten. Nijlpaarden zijn vliegensvlug!

Op het land kan een nijlpaard vanzelfsprekend ook van zich afbijten, maar zet hij liever een andere tactiek in. Dat van een aanstormende tank! Hij zal proberen om over je heen te walsen. Walsen die in de wegenbouw worden gebruikt, hebben een gewicht van een paar ton. Als een volwassen mannetjes nijlpaard op een weegschaal gaat staan, stagneert het wijzertje pas bij het streepje van 3.200 kilogram. Zo plat als een dubbeltje! Dát is dus het resultaat als een ziedende nijlpaardkolos je te pakken (te walsen) krijgt!

Iedereen die denkt: zo’n humeurig nijlpaard loop ik er wel even uit, komt van de koude kermis thuis. Als een nijlpaard plankgas geeft, wordt een snelheid van meer dan 30 kilometer per uur gemeten. Ter vergelijking: Usain Bolt, de snelste mens op aarde, kan met een vaart van 38 kilometer per uur sprinten. Het Jamaicaanse loopwonder kan dat echter maar 9,58 seconden lang volhouden. Dus zelfs voor Bolt zou het nog een hele klus zijn om een razend nijlpaard van zich af te schudden. Kun je nagaan wat de kansen zijn van obese toeristen die met korte beentjes en ronde buikjes het op het lopen moeten zetten als ze bewust of onbewust tussen de grazende nijlpaardstieren terecht zijn gekomen!

niet aaibare nijlpaarden

Maar het wapentuig waarover nijlpaarden beschikken, is natuurlijk oorspronkelijk niet bedoeld om tegen mensen in te zetten. Ze hebben hun dolkachtige snijtanden óók niet verworven om prooidieren mee aan gort te bijten; nijlpaarden leiden namelijk een vegetarisch bestaan. Alhoewel; soms vergrijpen ze zich wel degelijk aan kadavers of aan beesten die nog een hartslag hebben. Er zijn zelfs nijlpaardenonderzoekers die nijlpaarden-eterij hebben waargenomen. Kannibalisme dus! Nee, de kolossale ivoren wachters van nijlpaardheren zijn hoofdzakelijk bedoeld om met elkaar te wedijveren over territoria. Nijlpaarden leven in grote kuddes, waar er door dominante stieren constant gevochten wordt over exclusieve leefgebieden én koeien.

Om te eten verlaten nijlpaarden ’s nachts het water om te gaan grazen. Lagen ze in de modderpoel nog dicht bij elkaar, aan wal zwermt de nijlpaardenkudde uiteen. Als solisten gaan ze vervolgens op zoek naar malse grassprietjes. Heel veel malse grassprietjes welteverstaan. Wil een nijlpaard geen rammelende maag hebben, moet hij dagelijks ruim 65 kilogram vers gras vermalen tussen zijn megakiezen. Soms bevinden de graasplekken zich op afstanden van meer dan 30 kilometer vanaf het moeras waarin ze overdag vertoeven. Om tussen rust- en fourageerplaatsen te pendelen, gebruiken nijlpaarden altijd dezelfde paden; deze raken hierdoor diep uitgesleten. Spreekt men bij dikhuiden over ‘olifantenpaadjes’, bij nijlpaarden slijten ‘nijlpaardenpaadjes’ uit.

Vraag is natuurlijk waarom nijlpaarden overdag in het water dobberen en ’s nachts aan land klauteren om vervolgens een halve marathon aan de wandel te gaan om bij het grasbuffet te geraken?

De zon speelt hierbij een doorslaggevende rol! Overdag vuurt de koperen ploert zoveel stralen op de savanne af, dat er een verzengende hitte ontstaat die alles en iedereen verschroeit. Op het heetst van de tropendag heeft het leeuwendeel van de dieren het loodzwaar; nijlpaarden raken letterlijk aan de kook! Verkoeling vinden ze dan in het water. Als ’s avonds de zon achter de horizon verdwijnt, maakt het kwik een vrije val in de thermometer en wordt de temperatuur veel aangenamer voor nijlpaarden om te gaan grazen!

Als nijlpaarden in het water bivakkeren, kan de zon niet genadeloos op hen inbeuken. Ze kunnen helemaal kopje ondergaan om met ingehouden adem bijna 15 minuten lang over de bodem van de rivier te wandelen. Door het megagewicht van het nijlpaard verliest hierbij de wet van Archimedes het ruimschoots van de zwaartekracht waardoor het beest rustig op de rivierbodem koers kan houden. Uiteindelijk moet hij zich wel weer melden aan het wateroppervlak om zijn longen met zuurstof te tanken.

Vanaf dát moment denkt de tropenzon een kans te maken om de haarloze nijlpaardenhuid te doen verbranden. Sommige delen van het nijlpaard bevinden zich dan namelijk niet meer onder het beschermde waterlaagje. Maar miljoenen jaren van nijlpaardenevolutie brengt redding. De nijlpaardenhuid bezit namelijk unieke klieren die een rood secretum afscheiden dat fungeert als natuurlijke zonnebrandcrème!

Vakantie naar Oeganda?

Wil jij nijlpaarden spotten tijdens een safari in Oeganda? Dan moet je vooral een bezoek brengen aan Murchison Falls National Park, Queen Elizabeth National Park en Lake Mburo National Park. Hier vind je honderden nijlpaarden en kun je door middel van een boottocht heel dichtbij komen. Verschillende reisorganisaties bieden reizen door Oeganda aan. Kijk bijvoorbeeld eens op Kras, Sawadee en Koningaap!